آن تلاش نمود . چيزى نگذشت كه بر پيروان قرمط افزود و دارالهجره‌اى براى آنان تأسيس كرده دستور داد تا سلاح تهيه كنند . فعاليت آنان در شمال عراق و قسمتى از بادية الشام ادامه يافت . اين گروه را قرامطهء عراق و شام مىنامند . « 1 » اين دعوت توسط حسين بن بهرام به بحرين و قطيف رسيد و در آنجا رو به ازدياد نهاد و قدرت يافت . از جمله رهبران آن حركت ، ابوسعيد نامى بود كه فتوحاتش عباسيان را در دوران معتضد زمينگير كرد . پس از او فرزندش ابوطاهر قرمطى كه مورّخان او را به طغيان وصف كرده‌اند و گفته‌اند كه حرمات الهى را مىشكسته و قافله‌هاى حجاج را غارت مىكرده ، به جاى پدر نشست . « 2 » ابوطاهر همراه سپاه خود و با هدف درآوردن مكه از دست عباسيان ، به سوى مكه آمد و در هفتم ذى حجه سال 317 به اين شهر رسيد . ابن محارب ، حاكم وقت مكه به همراه گروهى از اشراف نزد وى آمدند و اموالشان را از او خواستند . او شفاعت ايشان را نپذيرفته ، به جنگ با آنان پرداخت و شكستشان داد . آنگاه شمشير ميان طواف‌كنندگان و نمازگزاران و ديگر افراد ساكن در مكه و دره‌هاى آنها گذاشت . در اين وقت مردم فرياد زدند : آيا همسايگان خداوند را مىكشى ؟ او گفت : كسانى كه مخالفت با امر الهى مىكنند ، جيران الله نيستند . او به كشتار ادامه داد تا آن كه سى هزار نفر را كشت ، به طورى كه شمارى را در زمزم و برخى را در مسجد الحرام بدون غسل و كفن و نماز دفن كردند . سپاه او اموال حجاج و اهالى مكه را هم غارت كردند . « 3 » از جملهء كشته‌شدگان ، ابن محارب امير مكه ، « 4 » و حافظ ابوالفضل محمد بن حسن جارودى بودند كه دومى ، در

--> ( 1 ) . خطط مقريزى ، ج 1 ، ص 250 . ( 2 ) . همان . ( 3 ) . شفاء الغرام ، ج 2 ، ص 218 . نويسندهء درر الفرائد المنظمة گويد : قرمطى هزار و هفتصد نفر را در مسجد الحرام‌كشت . نيز گفته شده است : سيزده هزار زن و مرد كه به كعبه چسبيده بودند كشته شدند و همه در زمزم انداخته شده يا در مسجد دفن شدند ( ص 235 ) . ( 4 ) . مورّخان در بارهء اين اسم به خطا رفته‌اند و برخى او را ابن محلب ناميده‌اند و برخى ابن محارب و برخى ابن مجلب . فاسى با تحقيق گفته است كه نام او ابن مخلب است ( شفاء الغرام ، ج 2 ، ص 192 ، چاپ حلبى در قاهره ، 1376 ) .